Kulaklık Çeşitleri

Özel kullanımlar için geliştirlmiş birçok kulaklık çeşidi vardır.
Kulaklıkları boyutlarına göre, sürücü tiplerine göre, kapsül tiplerine ve kulağa takılışlarına göre olmak üzere 4 ana grupta inceleyebiliriz.

Boyutlarına Göre Kulaklıklar

1. Çevresel (Circumaural) Kulaklıklar

Bu tip kulaklıklar genellikle oldukça büyük ve rahattırlar. Kulağı tamamen çevreleyen büyük pedleri bulunur. Özellikle kayıt stüdyoları, pilotlar ve ses meraklıları gibi dış izolasyona ve detaylı işitmeye ihtiyacı olanlar tarafından kullanılır.

Örnek modeller : Sennheiser HD 598 - HD650 - HD 215 - Aviation 

2. Mini (Supra-Aural) Kulaklıklar

Bu tip kulaklıklar görüntü olarak çevresel kulaklıklara benzese de, kulağı tamamen içlerine almadıkları için mini olarak anılırlar. 1980' lerde oldukça popüler olmuşlardır.

Örnek modeller: Sennheiser PX 100 - PX 200 - PMX 90

3. Kulak-içi (Earphones) Kulaklıklar

Bu tip kulaklıklar, kulak kanalının dışına, kanalı tamamen kapatmayacak şekilde yerleştirilen ufak kulaklıklardır. Bu kategorideki kulaklıklar genelde çok ucuzdur. Ufak boyutları ve yüksek taşınabilirlikleri sayesinde çok tercih edilirler. Ancak isolasyon konusunda çok yetersizdirler ve kanal tipi başta olmak üzere diğer kulaklık tiplerinin sunduğu ses kalitesini sunamazlar. Bu yüzden, dışarıdaki sesten rahatsız olmamak ve dinlenen sesi rahat duyabilmek için iişitme sağlığını tehdit edecek kadar yüksek seviyelerde dinlenirler. Bu durum kesinlikle önerilmemektedir ve işitme kaybı ile sonuçlanabilir.

Örnek modeller : Sennheiser MX 170 - MX 271 - MX 370


 

4. Kanal Tipi (Earcanal) Kulaklıklar

Kulak-içi monitör (IEM - In Ear Monitor) olarak da bilinen ve özellikle sahne üzerinde ve profesyonel uygulamalarda kullanılan bu kulaklıklar doğrudan kulak kanalının içine yerleştirilirler. Kulak kanalını tamamen kapattıkları için dışarıdan gelen sesi neredeyse tamamen izole ederler ve genellikle çok detaylı ses duyulmasına imkan tanırlar. Bu tip kulaklıklar istenildiğinde kişinin kulak kanalının kalıbı çıkartılarak kişiye özel olarak da imal edilebilir. Bu şekilde kulaklığın özellikle hareketli ortamlarda (konser..vb) kulaktan çıkması engellenmiş olur.

Örnek model : Sennheiser CX 300 - IE 80 - MM 30i


 

Sürücü Tiplerine Göre Kulaklıklar

1. Dinamik Kulaklıklar

En yaygın kulaklık tipidir. Bu kulaklık tipinde, kulaklığın iç kısmındaki çerçevesine sabitlenmiş bir manyetik kısım, statik bir manyetik alan oluşturur. Çok hafif materyallerden üretilmiş olan diyafram kısmı, teller ile sabit bir mıknatısın kutupları arasına asılmış bir bobine bağlıdır. Sesi taşıyan akım bu bobinden geçtiğinde oluşan manyetik alan diyaframın havayı hareket ettirmesine ve duyulabilir sesin oluşmasına yol açar. Günümüzde kullanılan kulaklıkların çok büyük bir çoğunluğu dinamik kulaklık kategorisine girer.

2. Elektrostatik Kulaklıklar

Bu tip kulaklıklarda iki elektrod arasında asılı olan önceden yüklenmiş bir diyafram bulunur. Elektrodlardan geçen ses sinyali elektriksel bir alan oluşturur ve membran adı verilen parçanın iki elektroddan birine doğru harekete geçmesine neden olur. Bu şekilde ses üreten elektrostatik kulaklıklar dinamik kulaklıklara göre çok daha pahalıdır ve çok daha az bulunurlar. Ayrıca membranı harekete geçirecek sinyali güçlendirmek için harici bir anfiye ihtiyaç duyarlar.

Çoğu dergi ve eleştirmen tarafından "dünyanın en iyi kulaklığı" olarak adlandırılan Sennheiser' in ünlü HE90 Orpheus modeli bu kulaklılara örnektir. 10.000 Euro' nun üzerindeki fiyatıyla satışa çıkmış olan bu çok özel üründen sadece 300 adet üretilmiştir.

3. Dengeli Armatürlü Kulaklıklar

Sadece kanal tipi kulaklıklarda ve profesyonel amaçla kullanılan ve gelişmekte olan bir teknolojiye sahip bu tip kulaklıklarda alçak ve yüksek frekans için farklı armatürler kullanılır. İki veya daha fazla armatür kullanılarak elde edilen ses gelecek vaad etmektedir. Görece kaliteli ses verebilen bu kulaklıklar bazı durumlarda (özellikle bas frekanslarda) zayıf kalabilmektedirler.

4. Lineer Kulaklıklar

Bu gelişmiş kulaklıkları tarif etmek için "açık kulaklık hissi verebilen kapalı kulaklıklar" tanımı kullanılabilir. Ses üretimi sırasında bobinlerden kaynaklanan bozulmalara yol açmadıkları için profesyonel monitörleme uygulamaları ve canlı ses kayıtları gibi yüksek doğrulukta ses duyumu gerektiren alanlarda tercih edilirler.

Sennheiser HD265 Linear ve Sennheiser HD250-II Linear modelleri bu tip kulaklıklara en iyi örneklerdir.

Kapsül Tiplerine Göre Kulaklıklar

1. Açık Kulaklıklar

Bu tip kulaklıklardaki kapsülün arka tarafında ızgara şeklinde açık bırakılmış bir kısım bulunur. Bu sayede ses dalgaları kulaktan dışarıya doğru rahatlıkla süzülürler. Bu tip kulaklıklar kullanıldığında dış sesten izole olunamadığı gibi, etraftakiler de dinlenilen sesi duyabilirler. Buna karşılık bu tip kulaklıklar seste daha az bozulma yaparlar ve ses üretiminde daha çok kontrol sunarlar.

Açık kulaklıklara örnek olarak audiophile modellerden Sennheiser HD650 ve mini kulaklıklardan Sennheiser PX100 ve Sennheiser PMX100 verilebilir.

2. Kapalı Kulaklıklar

Bu tip kulaklıklardaki kapsülün arka tarafı kapalıdır. Bu sayede dış sesi çok daha iyi (yaklaşık 10dB kadar) izole ederler ve etraftakiler dinlenilen sesi çoğu zaman duyamazlar. Buna karşın bu tekniğin bazı frekanslarda sesi az da olsa bozduğu ve kontrolü daha zor baslar sunduğu gözlenmiştir. Ancak izolasyon özelliklerinden dolayı özellikle kayıt, sahne üzeri..vb profesyonel uygulamalarda şiddetle tercih edilirler. DJ ve monitör kulaklıkları da bu kategoriye girer.

Örnek modeller : Sennheiser HD280 Pro, Sennheiser PX200, Sennheiser PMX200

Kulağa Takılışlarına Göre Kulaklıklar

Kulaklık tasarımlarında yıllar boyu süregelen denemeler sonucunda halen üretimine devam edilen ve standardlaşmış kategoriler şu şekildedir

1. Kafa Üzerine Takılan Kulaklıklar

Geleneksek kulaklık modelleri bu kategoriye girmektedir. Özellikle çevresel modeller ve gramaj olarak ağır kulaklıkları bu şekilde takmak, sabitlenmelerini kolaylaştırır.

Örnek modeller : Sennheiser HD650, Sennheiser PX100, Sennheiser PX200

2. Kafa Arkasından Dolanan Kulaklıklar

Genelde taşınabilir mini kulaklıklar bu sınıfa girer. Bu tip kulaklıklar kafa üzerine takılan kulaklıklar gibi saçı bozmaz, şapka, bere..vb aksesuarlarla da kullanılabilirler.

Sennheiser' in PMX serisi modelleri bu kategorideki kulaklıklara en iyi örneklerdendir.

3. Klipsli Kulaklıklar

Aynı gözlükler gibi kulağın etrafına bir klips yardımıyla oturtulurlar. Sennheiser OMX50 modeli bu tip kulaklıklara örnektir.

4. Kulak İçine Takılan Kulaklıklar

Kulak kanalının dışına ve/veya içine giren kulaklıklar bu kategoride yer alırlar.

5. Kulağın Etrafına Takılan Kulaklıklar

Kullanıcı hareket halindeyken (spor yaparken..vb) kulaklığın kulağından düşmemesi amacıyla geliştirilmiş bu tip kulaklıklara örnek olarak Sennheiser OMX70 verilebilir.